Şiir Bilgisi

Şiir bilgisi ve edebi sanatlar

YKS · AYT · AYT Türk Dili ve Edebiyatı

⚡ Hızlı Özet

Benzetmede benzeyen, kendisine benzetilen, benzetme yönü ve benzetme edatı bulunur; en güçlü teşbih benzeyen ile benzetilenden oluşur.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Benzetmede benzeyen, kendisine benzetilen, benzetme yönü ve benzetme edatı bulunur; en güçlü teşbih benzeyen ile benzetilenden oluşur.

Benzetmenin temel ögelerinden yalnız biriyle yapılan istiarede, yalnız benzetilen varsa açık, yalnız benzeyen varsa kapalı istiare olur.

İnsan dışı varlıklara insan özelliği verilmesine teşhis, bu varlıkların konuşturulmasına intak denir; intakta her zaman teşhis vardır.

Benzetme amacı olmadan parça-bütün, iç-dış veya sebep-sonuç ilgisiyle bir sözün başka söz yerine kullanılmasına mecaz-ı mürsel denir.

Aralarında karşıtlık bulunan kavram ya da durumların bir arada kullanılmasıyla oluşan söz sanatına tezat, yani karşıtlık denir.

Anlamca birbiriyle ilgili sözcüklerin bir arada kullanılmasına tenasüp denir; ayla, yıldız ve gökyüzü sözcükleri buna örnektir.

Yazılışı ve okunuşu aynı, anlamı farklı sözcüklerin bir arada kullanılmasıyla cinas oluşur; dize sonunda kullanılırsa cinaslı uyak olur.

Bir dizede aynı ünsüzlerin yinelenmesine aliterasyon, aynı ünlülerin yinelenmesine asonans denir; her ikisi de ahenk sağlar.

Dize sonlarında uyaktan sonra gelen, yazılışça ve görevce aynı olan ek ya da sözcüklerin yinelenmesine redif denir.

Aruz ölçüsü hecelerin açıklık ve kapalılığına, hece ölçüsü ise dizedeki hece sayısının eşitliğine ve durak uyumuna dayanır.

Kalem ve kelimelere insan gibi davranışlar kazandırılmış ve adeta onlar canlanmıştır. Kalemin uyanması ve kelimelerin "büyümesi" konuşturma (intak) sanatının göstergesidir.

Parçada, ormanların azalmasına neden olan faktörler modern dönem bağlamında (yoğun kentleşme, tarımın yayılması) ele alınmıştır.

Arapça-Farsça kökenli tamlamaların gereksizliğinden söz ediliyor. Bu, Milli Edebiyat'ın dil anlayışı olan "dilde sadeleşme" hareketinin dan bir yansımasıdır.

Öğrenci Can ise bu indirgemeci yaklaşıma karşı çıkarak insanın iradesini, ruhsal derinliğini, ideallerini (güzellik, iyilik, umut) ve manevi değerlerini vurgular.

o İslamiyet öncesi Türk destanları, sözlü gelenek içinde oluşmuş ve kuşaktan kuşağa aktarılmıştır.

Yabancı dillerin (Arapça, Farsça) yoğun etkisi: İslam öncesi dönemde, yabancı etkiler neredeyse yok denecek kadar azdır.

Burada ruh (benzeyen) söylenmiş, kuş (kendisine benzetilen) söylenmemiş ama 'uçmak' ve 'kafes' (kuş özellikleri) ile kapalı istiare yapılmıştır.

Teşhis-Tenasüp: Teşhis (Kişileştirme): İnsan dışındaki canlı veya cansız varlıklara insana ait özellikler verme sanatıdır.

Doğadaki "serinlik" ifadesi, insanın içsel dünyasına hitap eden, tazelik ve huzur veren bir duygu durumunu yansıtmaktadır.

Bu nedenle bu cümlede kişileştirme (teşhis) sanatı vardır ve ilk cümleye benzer bir sanatlı söyleyiş kullanılmıştır.

Şiirde sezgisel ve çağrışıma dayalı bir anlatım varsa, bu şiir akıl yürütmeye yani mantıklı çıkarımlara değil, duygusal sezgilere dayanır.

o Mesnevi, İslamiyet'in kabulünden sonra Arap ve Fars edebiyatlarının etkisiyle Türk edebiyatına giren bir nazım şeklidir.

Cümlede sıfat-fiil eki (-an, -ası, -mez, -ar, -dik, -ecek, -miş) almış sözcükleri inceleyelim.

Mübalağa (Abartma): Mübalağa, bir durumu veya duyguyu olduğundan daha büyük veya daha küçük göstererek ifade etme sanatıdır.

Akrostiş, mısra başlarındaki ilk harflerle dikey olarak bir ad oluşturma sanatıdır. Genelde sevgilinin adı akrostiş yapılır.

Şiir bilgisi ve edebi sanatlar çalışırken ana odak dönem, sanatçı, eser ve anlayış ilişkisi kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.

Şiir bilgisi ve edebi sanatlar sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.

Konuyu Uygulamada Pekiştir

Şiir bilgisi ve edebi sanatlar için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡