Kuvvet & Hareket

Tork, denge ve basit makineler

YKS · AYT · AYT Fizik

⚡ Hızlı Özet

Tork, döndürme etkisidir: τ = F·d. d kuvvetin dönme eksenine dik uzaklığı (kuvvet kolu)dur. Birimi N·m'dir.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Tork, döndürme etkisidir: τ = F·d. d kuvvetin dönme eksenine dik uzaklığı (kuvvet kolu)dur. Birimi N·m'dir.
Tork saat yönünde veya saatin tersinde olabilir; işaretleri farklı torklar döndürme etkisini zıt yönde değiştirir.
Bir cismin öteleme dengesinde olması için üzerindeki net kuvvet sıfır olmalıdır.
Bir cismin dönme dengesinde olması için herhangi bir noktaya göre net tork sıfır olmalıdır.
Bir cisim dengede ise hem net kuvvet hem net tork sıfırdır; bu iki koşul birlikte sağlanır.
Cismin tüm ağırlığının etki ettiği kabul edilen noktadır; torklar bu noktadan geçen ağırlıkla hesaplanır.
Kaldıraçta yük kolu ile kuvvet kolu üzerinden tork dengesi kurulur: Fyük·dyük = Fkuvvet·dkuvvet.
Sabit makara yön değiştirir, kuvvetten kazanç sağlamaz; hareketli makara kuvvetten kazanç sağlar ama yoldan kaybettirir.
Eğik düzlem kuvvetten kazandıran basit makinedir; yük daha küçük kuvvetle ama daha uzun yol boyunca kaldırılır.
Basit makineler kuvvetten kazandırırken yoldan kaybettirir; ideal makinede yapılan iş korunur, güçten kazanç sağlanmaz.
Eğim açısı küçüldükçe düzlemin boyu uzar. Kuvvet kazancı L/h olduğundan daha uzun düzlem daha az kuvvet gerektirir ancak daha uzun yol alınır.
Kuvvet çiftinin torku, tek bir kuvvet ile kuvvetler arası dik uzaklığın çarpımıdır: tau = F.d = 5 = 0 N.m.
Tork, kuvvetin dönme eksenine dik bileşeni ile uzaklığın çarpımıyla bulunur.
Sol uca göre moment: Tsağ.L = W.a. Tsağ = W.a/L = 1/4 = 30 N.
Tork, kuvvetin dönme eksenine dik bileşeni ile uzaklığın çarpımıdır.
Çıkrıkta kuvvet kazancı = kol yarıçapı / silindir yarıçapı = R/r = 40/10 =.
Eğik düzlemde kuvvet kazancı = eğik yüzey uzunluğu / yükseklik = L/h = 5/2 = Yani kuvvet 5 kat azaltılmıştır.
Destek sol uçtan x uzakta olsun. Moment dengesi: W1.x = W2.(L-x). x = (6-x). 30x = 360 - 60x.
Kuvvet dengesi: destek tepkisi = toplam ağırlık. N = 40 + 60 = 100 N.
Sistemin dengede olması için, destek noktasına göre net torkun sıfır olması gerekir (Στ = 0).
Kamanın kuvvet kazancı (KK), kamanın uzunluğunun (L), taban kalınlığına (h) oranı ile bulunur.
Hareketli makara kuvvetten 2 kat kazandırdığı için yoldan 2 kat kaybettirir. Çekilecek ip = h = 2 = 4 m.
İkinci tip kaldıraçta yük, destek ile kuvvet arasındadır. El arabası, fındık kıracağı ve şişe açacağı bu türe örnektir.
Temas noktasındaki kuvvet iki çarkta eşittir. Tork = F.r ve r diş sayısıyla orantılı olduğundan T2/T1 = N₂/N1.
Tork, denge ve basit makineler çalışırken ana odak fiziksel ilişki ve birim kontrolü kurmaktır; önce kavramı, sonra tipik soru dilini ayır.
Tork, denge ve basit makineler sorularında en hızlı kontrol, verilen bilginin hangi kavramı ölçtüğünü bulup çeldirici ayrımı yapmaktır.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Tork, denge ve basit makineler için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Dönme eksenine olan uzaklığı 2 metre olan bir levhanın ucuna, levha ile 30°'lik açı yapacak şekilde 50 N büyüklüğünde bir kuvvet uygulanıyor. Buna göre oluşan torkun büyüklüğü kaç N·m'dir? (sin30° = 0,5; cos30° ≈ 0,86)

  • A50
  • B100
  • C25
  • D43
  • E86

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Kütlesi ihmal edilen 5 m uzunluğundaki bir kalasın bir ucu yerde bulunan bir destek noktası etrafında dönebilmektedir. Kalasın diğer ucuna, kalas ile 53°'lik açı yapacak şekilde 40 N büyüklüğünde bir kuvvet uygulanıyor. Buna göre kuvvetin destek noktasına göre oluşturduğu tork kaç N·m'dir? (sin53° = 0,8; cos53° = 0,6)

  • A160
  • B120
  • C32
  • D200
  • E40

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Her bölmesi eşit uzunlukta olan 10 bölmeli, türdeş ve 200 N ağırlığındaki kalas, 2. bölme hizasından bir destek üzerine konulmuş ve 8. bölme hizasından bir iple asılarak yatay dengelenmiştir. Kalasın üzerine, 4. bölme hizasına 300 N ağırlığında bir yük konulursa, ipteki gerilme kuvveti (T) kaç N olur?

  • A200
  • B250
  • C100
  • D300
  • E500

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Bir marangozun kullandığı ahşap yontma kamasının sivri ucundan tabanına olan uzunluğu 12 cm, tabanının en geniş yeri ise 2 cm'dir. Bu kamanın ideal şartlar altındaki kuvvet kazancı oranı kaçtır? (Sürtünmeler önemsizdir)

  • A6
  • B24
  • C12
  • D2
  • E1/6

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Kütlesi 20 kg olan, 4 metre uzunluğundaki türdeş ve dikdörtgen prizma şeklindeki bir kap, içindeki 100 kg'lık türdeş sıvı ile birlikte A ve B destekleri üzerinde yatay dengededir. A desteği kabın bir ucunda (x=0), B desteği ise diğer uçtan 1 metre içeride (x=3 m) bulunmaktadır. Buna göre A desteğinin kaba uyguladığı tepki kuvveti (NA) kaç N'dur? (g = 10 m/s²)

  • A1000
  • B600
  • C1200
  • D800
  • E400

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

İlgili Konular

Tork, denge ve basit makineler sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreŞuradan indir:Google Play
App Store & Play Store'da 4.8/5 puan

iPhone, iPad ve Android’de yayında