İnkılap Tarihi

Atatürk dönemi Türk dış politikası

YKS · TYT · TYT Tarih

⚡ Hızlı Özet

24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması ile Türkiye'nin bağımsızlığı tanındı ve yeni sınırlar belirlendi.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

24 Temmuz 1923'te imzalanan Lozan Antlaşması ile Türkiye'nin bağımsızlığı tanındı ve yeni sınırlar belirlendi.
Musul sorunu 1926 Ankara Antlaşması ile İngiltere lehine çözüldü ve Musul, Irak sınırları içinde kaldı.
Türkiye, 1932 yılında Milletler Cemiyeti'ne üye oldu.
1934 yılında Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında Balkan Antantı imzalandı.
1937 yılında Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında Sadabat Paktı imzalandı.
1936 yılında imzalanan Montrö Sözleşmesi ile Boğazlar üzerinde Türkiye'nin egemenlik hakkı sağlandı.
Hatay, 1939 yılında Türkiye topraklarına katıldı.
1923 yılında Türkiye ile Yunanistan arasında nüfus mübadelesi gerçekleştirildi.
Lozan Antlaşması ile kapitülasyonlar kaldırılarak ekonomik bağımsızlık kazanıldı.
Atatürk dönemi dış politikası, yurtta barış dünyada barış ilkesi üzerine kurulmuştur.
Mahmut Esat Bey, davadaki üstün başarısından ve kazandığı diplomatik-hukuki zaferden dolayı bizzat Atatürk tarafından 'Bozkurt' soyadıyla ödüllendirilmiştir (Mahmut Esat Bozkurt).
İtalya'nın Habeşistan'ı işgali ve Ortadoğu'daki emelleri, bölge ülkelerini (Türkiye, İran, Irak, Afganistan) korkutmuş ve 1937 Sadabat Paktı'nın imzalanmasını tetiklemiştir.
Lozan'a göre Boğazlar askersizdi ve korumasızdı.
Yapılan müzakereler neticesinde Türkiye borçları kendi para birimine (veya franga) göre taksitlendirmiş, 1929 krizinde de Hoover Moratoryumu ile erteletmiştir.
Hatay meclisinin aldigi katilma karariyla Misak-ı Milli sınırları buyuk oranda tamamlanmistir.
Atatürk, Kurun gazetesinde başyazar Asım Us takma adıyla bizzat makaleler kaleme almış ve Hatay meselesinde hükümetin yavaşlığını halka şikayet ederek diplomatik süreci hızlandırmıştır.
Atatürk'ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' (Yurtta barış, dünyada barış) ilkesi, yeni Türk devletinin dış politikadaki barışçıl, insancıl ve güvenlik odaklı temel felsefesini yansıtır.
Atatürk, Fransa'nın Avrupa'da sıkışmış olduğunu ve Türkiye ile savaş göze alamayacağını biliyordu.
Hatay Cumhuriyeti meclis başkanlığını Abdülgani Türkmen, cumhurbaşkanlığını Tayfur Sökmen, başbakanlığını ise Abdurrahman Melek yürütmüştür.
Atatürk, Hatay'ın bağımsızlığını görmüş (1938) ancak Hatay'ın anavatana katılma kararını (23 Haziran 1939) görememiştir.
Türkiye'deki yabancı Katolik okullarını korumak bahanesiyle Vatikan (Papalık) da devreye girerek Türkiye ile resmi görüşmeler yapmak istemiştir.
Razgrad Olayı, Türk gençliğinin yurtdışındaki soydaşlarının haklarına ve mezarlarına yapılan saygısızlığa karşı uygar, vakar dolu ve etkili bir milli tepki koyduğunu gösterir.
Vagon-Li olayı, Türk topraklarında Türkçenin yasaklanması veya hor görülmesine karşı Türk gençliğinin gösterdiği büyük bir milli tepkidir.
Paktın temel amacı, devletlerin sorunlarını barışçı (diplomatik) yollarla çözmesini zorunlu kılmak ve savunma dışındaki savaşları gayri meşru ilan etmektir.
Atatürk, dış politikada dogmatik (kalıplaşmış) ideolojilere takılmamıştır.
Mustafa Kemal, hayatı cephelerde geçmiş bir komutan olmasına rağmen, meşru müdafaa (vatan savunması) dışındaki savaşları cinayet olarak nitelemiş ve barışı en üst değer olarak savunmuştur.
1930'larda kimliği belirsiz (özellikle faşist İtalya'ya ait gizli) denizaltılar Akdeniz'de ticaret gemilerini torpillemekteydi.
Hatay meclisinin aldigi katilma karariyla Misak-ı Milli sınırları buyuk oranda tamamlanmistir.
Sadabat Paktı, Tahran'da Sadabat Sarayı'nda Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında sınır güvenliklerini korumak amacıyla imzalanmıştır.
Hatay meclisinin aldigi katilma karariyla Misak-ı Milli sınırları buyuk oranda tamamlanmistir.
Bu sozlesmeyle Turkiye bogazlarda tam egemenlik hakki elde etmistir. Montrö bogazlarin guvenligini tamamen Turkiye'ye birakmistir.
Hatay meclisinin aldigi katilma karariyla Misak-ı Milli sınırları buyuk oranda tamamlanmistir.
Atatürk'ün 'Yurtta sulh, cihanda sulh' (Yurtta barış, dünyada barış) ilkesi, yeni Türk devletinin dış politikadaki barışçıl, insancıl ve güvenlik odaklı temel felsefesini yansıtır.
Hatay Cumhuriyeti meclisi, İstiklal Marşı'nı milli marş olarak kabul etmiş ve resmi para birimi olarak da Türk Lirası'nı kullanmıştır.
Hatay meclisinin aldigi katilma karariyla Misak-ı Milli sınırları buyuk oranda tamamlanmistir.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Atatürk dönemi Türk dış politikası için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Lozan sonrasında Fransa ile yaşanan 'Osmanlı Borçları' sorunu, 1929 yılında tüm dünyayı sarsan Büyük Depresyon (ekonomik kriz) nedeniyle tıkanmıştır. Türkiye borç taksitlerini ödemekte zorlanınca Fransa ile ilişkiler gerilmiştir. Türkiye'nin borç ödemelerini kolaylaştırmak amacıyla yararlandığı ve borçların yeniden taksitlendirilmesini sağlayan uluslararası belge/moratoryum hangisidir?

  • ABriand-Kellogg Paktı
  • BDawes Planı
  • CMarshall Planı
  • DLitvinov Protokolü
  • EHoover Moratoryumu

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Yunanistan ile yaşanan nüfus mübadelesi (etabli) gerginliği, 1930 yılında imzalanan Ankara Antlaşması ile çözülmüş ve yerleşiklik tarihi aranmaksızın herkesin bulunduğu yerde kalması kabul edilmiştir. Bu çözüm, iki ülke arasında 1930-1950 yılları arasında sürecek olan büyük bir dostluk dönemini başlatmıştır. Bu dostluk ortamının bir yansıması olarak Yunanistan Başbakanı Venizelos'un 1934 yılında attığı tarihi adım aşağıdakilerden hangisidir?

  • ASelanik şehrini Türkiye'ye hediye etmesi
  • BMustafa Kemal Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday göstermesi
  • Cİstanbul Patrikhanesi'ni Atina'ya taşıma kararı alması
  • DEge adalarının tamamını Türkiye'ye geri vermesi
  • EYunanistan'ın NATO'dan çekildiğini açıklaması

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. 1930'lu yıllarda İtalya'nın Akdeniz'deki yayılmacı politikaları ('Bizim Deniz' iddiası) ve Almanya'nın hızla silahlanması üzerine Balkan devletleri sınır güvenliklerini korumak amacıyla 1934'te Balkan Antantı'nı kurmuşlardır. Balkan Antantı'na katılan kurucu devletler aşağıdakilerden hangisinde tam olarak verilmiştir? (TAYYAR kodlaması)

  • ATürkiye - Rusya - Yugoslavya - Bulgaristan
  • BTürkiye - Yunanistan - Yugoslavya - Romanya
  • CTürkiye - Romanya - Macaristan - Yunanistan
  • DTürkiye - Irak - İran - Afganistan
  • ETürkiye - Bulgaristan - Arnavutluk - Yunanistan

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Hatay (Sancak) sorunu, Lozan'da Suriye sınırları içinde bırakılarak çözülememişti. Ancak 1936 yılında yaşanan bir dış gelişme, Hatay sorununun yeniden Türk dış politikasının bir numaralı gündemi haline gelmesini sağlamıştır. Hatay konusunun yeniden açılmasına yol açan bu dış gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

  • AFransa'nın Suriye üzerindeki mandasını sonlandırarak geri çekilme kararı alması
  • Bİngiltere'nin Hatay limanını işgal etmesi
  • CHatay halkının tamamen ayaklanarak bağımsızlık ilan etmesi
  • DMilletler Cemiyeti'nin Hatay'ı doğrudan Türkiye'ye bağlama kararı
  • ESuriye'nin Türkiye'ye savaş ilan etmesi

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Türkiye'nin yoğun diplomatik çabaları ve Milletler Cemiyeti'nin atadığı raportörün (Sandler Raporu) hazırladığı rapor doğrultusunda, 1938 yılında Hatay'da bağımsız bir devlet kurulması kabul edilmiştir. Eylül 1938'de kurulan Bağımsız Hatay Cumhuriyeti'nin ilk ve tek cumhurbaşkanı aşağıdakilerden hangisidir?

  • ATayfur Ata Sökmen
  • BAdnan Menderes
  • CTayfur Sökmen
  • DAsım Us
  • EAbdurrahman Melek

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

İlgili Konular

Atatürk dönemi Türk dış politikası sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
Şuradan indir:App StoreŞuradan indir:Google Play
App Store & Play Store'da 4.8/5 puan

iPhone, iPad ve Android’de yayında