Milli Mücadele

Kurtuluş Savaşı hazırlık dönemi

YKS · TYT · TYT Tarih

⚡ Hızlı Özet

30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı fiilen işgale açık hale geldi.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı fiilen işgale açık hale geldi.

İzmir, 15 Mayıs 1919'da Yunan kuvvetleri tarafından işgal edildi.

Mustafa Kemal 19 Mayıs 1919'da Samsun'a çıkarak Milli Mücadele'yi başlattı.

22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi ile Kurtuluş Savaşı'nın gerekçe ve amacı ilan edildi.

23 Temmuz 1919'da toplanan Erzurum Kongresi, bölgesel nitelikli önemli bir kongredir.

4 Eylül 1919'da toplanan Sivas Kongresi'nde milli cemiyetler tek çatı altında birleştirildi.

Ekim 1919'da yapılan Amasya Görüşmeleri ile İstanbul Hükümeti, Temsil Heyeti'ni tanıdı.

28 Ocak 1920'de son Osmanlı Mebusan Meclisi Misak-ı Milli kararlarını kabul etti.

İstanbul, 16 Mart 1920'de İtilaf Devletleri tarafından resmen işgal edildi.

23 Nisan 1920'de Ankara'da Türkiye Büyük Millet Meclisi açıldı.

Vatanın tehlikede olması ve İstanbul Hükümeti'nin görevini yapamaması, Türk milletinin neden silaha sarılması ve milli mücadeleyi başlatması gerektiğini açıklar.

TBMM, mevcut padişah ve sadrazam otoritesine boyun eğmemiş, işgaller karşısında isyan bayrağı açarak kendi anayasasını, kendi hükümetini ve kendi düzenli ordusunu kurmuştur.

Her iki tarafın da dini argümanlar (fetva) sunması, halkın gözünde kendi meşruiyetini kanıtlama ve karşı tarafı gayrimeşru ilan etme mücadelesidir.

Genelgede 'Vatanin butunlugu milletin bagimsizligi tehlikededir' gerekçesi yer almistir. Amasya genelgesi bagimsizlik mucadelesinin baslangic ve ihtilal beyannamesidir.

İşgallere karşı ilk silahlı halk direnişi Güney Cephesi'nde, Fransızlara karşı Hatay/Dörtyol'da başlamış; ardından Batı Anadolu'da (İzmir işgali sonrası) yaygınlaşmıştır.

İstanbul'daki meclis kapatılınca ulusal iradeyi temsil edecek hiçbir meşru organ kalmamıştır.

Sevr Antlaşması, Mebusan Meclisi kapalı olduğu için padişah Vahdettin'in kurduğu 'Saltanat Şurası' tarafından onaylanmış ve Sadrazam Damat Ferit Paşa hükümeti tarafından imzalanmıştır.

Temsil Heyeti'nin Sivas'tan gelerek Ankara'ya yerleştiği tarihi gün 27 Aralık 1919'dur. Ankara halkı Mustafa Kemal'i Dikmen sırtlarında seymenlerle karşılamıştır.

Osmanlı Anayasası'na (Kanun-ı Esasi) göre bir antlaşmanın yürürlüğe girmesi için Mebusan Meclisi'nin onayından geçmesi gerekirdi.

1921 Anayasası (Teşkilat-ı Esasiye), yeni Türk devletinin ilk anayasasıdır. 'Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir' maddesini getirerek saltanat rejiminin hukuken bittiğini göstermiştir.

Son Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kurulan ve başkanlığını Rauf Bey'in yaptığı Felah-ı Vatan grubu, meclisteki çoğunluğu sağlayarak Misak-ı Milli kararlarının kabul edilmesini sağlamıştır.

Genelgede 'Vatanin butunlugu milletin bagimsizligi tehlikededir' gerekçesi yer almistir. Amasya genelgesi bagimsizlik mucadelesinin baslangic ve ihtilal beyannamesidir.

Erzurum Kongresi'ne delege gönderen iller Bitlis, Erzurum, Sivas, Trabzon ve Van'dır (BEST-VAN).

Mustafa Kemal istifa ederek sivil bir vatandaş olmuştur. Bu durum onun halkın içinden bir lider (sine-i millet) olarak sivil örgütlenmeyi yürütmesini sağlamıştır.

Seyyar mahkemeler isyan çıkan yerlere hemen giderek sanıkları yerinde ve hızlıca yargılamış, cezaları derhal uygulayarak devlet otoritesini süratle tesis etmiştir.

Misak-ı Milli'de azınlık haklarının komşu ülkelerdeki Müslüman haklarına endekslenmesi, iki taraflı karşılıklılık (mütekabiliyet/eşitlik) ilkesinin bir gereğidir.

Genelgede 'Vatanin butunlugu milletin bagimsizligi tehlikededir' gerekçesi yer almistir. Amasya genelgesi bagimsizlik mucadelesinin baslangic ve ihtilal beyannamesidir.

İstanbul Hükümeti, meclisin toplanması dışındaki tüm kararları (cemiyetlerin tanınması vb.) reddetmiştir.

Milli mücadelenin temel hedefi 'vatanın bütünlüğü' esasına dayanır.

TBMM'nin çıkardığı ilk yasa (24 Nisan 1920 tarihli), küçükbaş hayvanlardan alınan Ağnam Vergisi'nin miktarını artıran yasadır.

Hıyanet-i Vataniye Kanunu'nu uygulamak ve isyancıları hızla yargılamak amacıyla İstiklal Mahkemeleri kurulmuştur.

Bu madde Kurtuluş Savaşı'nın 'yöntemini' (milletin azim ve kararı ile kurtarılacağını) ortaya koyar.

Meclis, başkentin ve boğazların güvenliğini şart koşarak egemenlik haklarından taviz vermeyeceğini belirtmiş, güvenliğin sağlanması durumunda ticaret yollarının açılacağını duyurmuştur.

TBMM'nin açılış konuşmasını Sinop Milletvekili Şerif Bey en yaşlı üye olarak yapmış ve konuşmasında ulusal bağımsızlık kararlılığını dünyaya ilan etmiştir.

Konuyu Uygulamada Pekiştir

Kurtuluş Savaşı hazırlık dönemi için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. 22 Haziran 1919'da yayımlanan Amasya Genelgesi'nin birinci maddesinde 'Vatanın bütünlüğü, milletin bağımsızlığı tehlikededir' denilmiştir. İkinci maddede ise 'İstanbul Hükümeti üzerine aldığı sorumluluğu yerine getirememektedir. Bu durum milletimizi yok olmuş gibi göstermektedir' hükmü yer almıştır. Amasya Genelgesi'nde yer alan bu iki madde, Kurtuluş Savaşı'nın aşağıdaki hangi yönünü doğrudan ortaya koymaktadır?

AKurtuluş Savaşı'nın gerekçesini
BYeni kurulacak devletin yönetim biçimini
CMilli mücadelenin askeri yöntemini
DMilli mücadelenin ekonomik kaynaklarını
Eİtilaf Devletleri ile yapılacak diplomatik barış şartlarını