Fiziki Coğrafya

Türkiye'nin iklimi ve bitki örtüsü

KPSS · KPSS Coğrafya

⚡ Hızlı Özet

Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır. Yıllık yağışın büyük bölümü cephe yağışları şeklinde kışın düşer.

Hap Bilgiler

Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.

Yazları sıcak ve kurak, kışları ılık ve yağışlıdır. Yıllık yağışın büyük bölümü cephe yağışları şeklinde kışın düşer.
Akdeniz ikliminin bitki örtüsü, yaz kuraklığına dayanıklı, kısa boylu, sert ve tüylü yapraklı çalılıklardan oluşan makidir.
Zeytin, zakkum, defne, kocayemiş, keçiboynuzu ve mersin en tipik maki türleridir.
Akdeniz iklim bölgesinde makilerin tahrip edildiği alanlarda ortaya çıkan, lavanta ve kekik gibi çok kısa boylu cılız çalılıklardır.
Türkiye'de her mevsimi yağışlı olan tek iklimdir, en fazla yağış sonbaharda, en az yağış ilkbaharda düşer.
Nemliliğin yüksek olması nedeniyle ormanlar geniş yer tutar; kıyıda geniş yapraklı, yükseklerde iğne yapraklı ağaçlar görülür.
Karadeniz kıyılarında ormanların tahrip edildiği alanlarda oluşan, fındık ve ormangülü gibi türleri barındıran çalılıklardır.
Yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve kar yağışlıdır. En fazla yağış ilkbaharda konveksiyonel (yükselim) şeklinde düşer.
İlkbahar yağışlarıyla yeşeren, yaz kuraklığıyla sararan geven, yavşan otu ve çoban yastığı gibi otlardan oluşan bozkırdır (step).
İç Anadolu ve Ergene Havzası'nda geçmişte var olan ormanların insanlar tarafından tahrip edilmesiyle oluşan geniş bozkır alanlarıdır.
Yükseltinin çok fazla olması nedeniyle yazlar serin ve yağışlı, kışlar ise çok soğuk, kar yağışlı ve uzundur.
Sert karasal iklimde yaz yağışlarıyla yeşeren uzun boylu, gür çayırlardır; büyükbaş mera hayvancılığı için çok uygundur.
İç Anadolu'da ilkbahar mevsiminde havanın ısınıp hızla yükselmesiyle (konveksiyonel) oluşan sağanak yağışlara halk arasında verilen addır.
Dünya üzerinde sadece belirli ve dar bir yörede doğal olarak yetişebilen eşsiz bitki türleridir.
Köyceğiz (Muğla) çevresinde yetişen, kozmetik ve eczacılıkta kullanılan yağı ile bilinen çok değerli endemik bir ağaçtır.
Göller Yöresi (özellikle Isparta-Eğirdir) çevresinde yetişen önemli bir endemik meşe türüdür.
Datça ve Teke yarımadalarında doğal olarak yetişen endemik bir bitki türüdür.
Geçmiş jeolojik dönemlerdeki (IV. zaman buzul çağları) iklim şartlarından günümüze kalmış, sığınak alanlarında yaşayan bitkilerdir (Amanoslardaki kayın ağacı gibi).
Denizden gelen nemli havanın dağ yamaçlarına çarpıp yükselerek soğumasıyla en çok Karadeniz ve Menteşe yöresinde görülür.
Sıcak ve soğuk hava kütlelerinin çarpışmasıyla oluşan ve Türkiye orta kuşakta olduğu için özellikle kış mevsiminde tüm kıyılarda görülen yağış tipidir.
Dağ yamacından aşağı doğru inerken sürtünmenin etkisiyle her 100 metrede sıcaklığı 1°C artıran, kuru ve kavurucu rüzgarlardır.
Kışın karları hızla eritip çığ ve sellere neden olurken, tarım ürünlerinin erken olgunlaşmasını veya kurumasını sağlayabilir.
Dağ-vadi veya deniz-kara arasındaki günlük ısınma ve soğuma farkından doğan, iklimi değiştirmeyen hafif esintilerdir.
Kış mevsiminde etkili olduğunda Türkiye'ye batıdan yağışlı, ılık ve bulutlu hava getirir.
Kış mevsiminde etkili olduğunda Türkiye'de havanın çok soğuk, ayaz, karlı ve don olaylı geçmesine neden olur.
Yaz aylarında Türkiye genelinde sıcak, kurak ve güneşli havaların yaşanmasına neden olan sürekli basınç merkezidir.
Yazın güneydoğudan giriş yaparak Güneydoğu Anadolu'da kavurucu sıcaklara ve şiddetli kuraklığa neden olur.
Kuzeybatıdan esen, kış aylarında sıcaklığı hızla düşürerek Trakya ve Marmara'da kar yağışına neden olan rüzgardır.
Tam kuzeyden esen, Karadeniz üzerinden geldiği için Karadeniz kıyılarına bol yağış bırakan soğuk rüzgardır.
Kuzeydoğudan esen, kışın çok sert ve dondurucu soğuklar, yazın ise Karadeniz ve Ege'de serinletici hava getiren rüzgardır.
Güneybatıdan esen, kışın hava sıcaklığını artırıp kar erimelerine, lodosa bağlı baş ağrılarına ve soba zehirlenmelerine neden olan rüzgardır.
Tam güneyden esen, İç Anadolu ve Akdeniz'de hava sıcaklığını belirgin şekilde artıran rüzgardır.
Güneydoğudan (çöllerden) esen, Türkiye'ye çok sıcak, kuru ve tozlu hava getirerek kuraklığı artıran rüzgardır.
Doğu Karadeniz, Batı Karadeniz, Menteşe Yöresi (Muğla), Antalya çevresi ve Nur (Amanos) Dağları yamaçlarıdır.
Tuz Gölü havzası çevresi, Iğdır ovası, Ergene havzası ve Güneydoğu Anadolu'nun güney kesimleridir.
Doğu Karadeniz dağlarının yüksek olup kıyıya tam paralel uzanması, Rize'nin orografik yağışlarla Türkiye'nin en çok yağış alan ili olmasını sağlar.
Haritalarda yükseltinin etkisi yok sayılarak her yerin deniz seviyesinde (0 metre) olduğu varsayımıyla hesaplanan sıcaklıktır.
Enlem (güneye yakınlık), karasallık ve çöl kökenli Basra Alçak Basıncı'nın birleşmesiyle Güneydoğu Anadolu yazın en sıcak bölgedir.
Yükselti ve karasallığın etkisiyle sıcaklıkların uzun süre sıfırın altında kalması, Doğu Anadolu'yu don olayının en fazla görüldüğü bölge yapar.
Bulutsuzluk ve güneyde olma nedeniyle güneşlenme süresi en uzun Güneydoğu'da, her mevsim yağışlı olduğu için en kısa Karadeniz'dedir.
Konuyu Uygulamada Pekiştir

Türkiye'nin iklimi ve bitki örtüsü için 40+ Çıkmış & Özgün Soru

Açıklamalı çözümler, Spaced Repetition tekrar algoritması ve her doğru cevapta +10 XP kazanımı.

Hemen Çöz (+30 XP) ⚡

Örnek Sorular

Doğru cevap ve açıklamalı çözüm efor uygulamasında — reklamsız ve ücretsiz.

1. Türkiye'de 'gerçek sıcaklık' ile 'indirgenmiş sıcaklık' arasındaki farkın büyük olduğu yerler için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  • ABu yerler deniz kıyısındadır
  • BBu yerlerin enlemi çok küçüktür
  • CBu yerler deniz seviyesindedir
  • DBu yerlerde yağış hiç görülmez
  • EBu yerlerin yükseltisi fazladır

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

2. Türkiye'de aşağıdaki yerel rüzgarlardan hangisi güneyden eserek sıcaklığı artırır ve kışın karların erimesine yol açabilir?

  • APoyraz
  • BKarayel
  • CYıldız
  • DLodos
  • EEtezyen

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

3. Karadeniz kıyılarında yağışın her mevsime dağılmış olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

  • ABu kıyıların çöl kuşağında yer alması
  • BDağların kıyıya paralel uzanması ve nemli hava kütlelerinin yamaçlarda yükselmesi
  • CYıl boyu yüksek basınç etkisinde kalması
  • DKıyıların soğuk su akıntısıyla çevrili olması
  • EBölgede hiç dağ bulunmaması

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

4. Akdeniz ikliminin yağış rejimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  • AYağışlar en çok yaz mevsiminde düşer
  • BYıl boyunca yağış eşit dağılır
  • CYağışlar en çok kış mevsiminde düşer, yazlar sıcak ve kurak geçer
  • Dİlkbaharda maksimum, kışın minimum yağış görülür
  • EYağışın büyük kısmı kar biçiminde düşer

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

5. Deniz seviyesine indirgenmiş sıcaklık hesabında, yükseltisi 2000 metre olan bir merkezde gerçek sıcaklık 6 °C ise, indirgenmiş (deniz seviyesine göre) sıcaklık kaç °C olur?

  • A4 °C
  • B10 °C
  • C12 °C
  • D16 °C
  • E20 °C

🔒 Doğru cevap ve çözüm uygulamada

Türkiye'nin iklimi ve bitki örtüsü sorularını çöz

Bu konunun sorularını açıklamalı çözümleriyle çöz, kavram kartlarıyla tekrar et — XP ve seri kazan. Öğrenciye tamamen ücretsiz ve reklamsız.

Öğrenciye ücretsizReklamsız
App Store & Play Store'da 4.8/5 puan

iPhone, iPad ve Android’de yayında