Konunun en kritik bilgileri — hızlı tekrar için.
ne de soranı' cümlesi biçimce olumlu olmasına rağmen, 'ne... ne...' bağlacının cümleye kattığı anlam 'arayanı da soranı da yoktur' şeklinde olumsuzdur.
B'de nesne, C'de nesne, D'de zarf tümleci, E'de zarf tümleci görevindedir.
'Anlamıyor değilim' ifadesi 'anlıyorum' anlamına gelir. Biçimce olumsuz olmasına rağmen anlamca olumlu cümledir.
Cümlede 'çalışan' sıfat-fiili bulunmaktadır. Yapısında fiilimsi bulunduran tek yüklemli bu cümle girişik birleşik cümledir.
Cümlenin yüklemi 'yazar olmaktı' isim-fiil grubudur. Fiilimsiler isim soylu kelimeler sayıldığı için yüklemin türüne göre isim cümlesidir.
ne de soranı' cümlesi biçimce olumlu olmasına rağmen, 'ne... ne...' bağlacının cümleye kattığı anlam 'arayanı da soranı da yoktur' şeklinde olumsuzdur.
Cümlenin yüklemi 'güzeldi' kelimesidir. İsim soylu yüklem cümlenin başında yer aldığı için devrik isim cümlesidir.
Bu cümlenin yüklemi 'heyecanlandılar' sözcüğüdür. Yüklem cümlenin sonunda yer aldığı için cümlenin yapısı yüklemin yerine göre kurallıdır.
Cümlede 'çalışan' sıfat-fiili bulunmaktadır. Yapısında fiilimsi bulunduran tek yüklemli bu cümle girişik birleşik cümledir.
Bu bağlı cümlede 'esiyordu' ve 'sıcaktı' yüklemleri birbirine 'ama' bağlacı yardımıyla bağlanmıştır.
Cümlede 'gidip' (zarf-fiil) ve 'yapan' (sıfat-fiil) fiilimsileri yer almaktadır. Bu iki fiilimsi iki ayrı yan cümlecik oluşturmuştur.
Cümlenin yüklemi 'kaçtılar' sözcüğüdür. 'Kaçmak' eylemi görülen geçmiş zaman ekiyle çekimlendiği için yükleminin türüne göre fiil cümlesidir.
'Bırakacak değiliz' ifadesi 'bırakmayacağız, yanındayız' anlamına gelir. Biçimce olumsuz (değil sözcüğü var) ancak anlamca olumludur.
Bu cümlede 'hangi' kelimesi 'kitap' ismini belirten bir soru sıfatıdır ve cümleye soru anlamını bu sıfat kazandırmıştır.
Cümle içinde 'Bilinmez', 'yürüyorken', 'durup', 'bakan', 'hatırlayarak' eylemsileri kullanıldığından girişik birleşik, yüklemi 'gülümsedi' eylem olduğundan fiil cümlesidir.
Cümlede 'hazırlanan' sıfat-fiili bulunmakta ve tek bir yüklem (ulaştılar) yer almaktadır. Bu durum cümleyi girişik birleşik cümle yapar.
İki ayrı cümlenin yüklemi (dindi, başladı) ve özneleri (yağmur, sokaklar) farklıdır. Hiçbir öge ortak olmadığı için bağımsız sıralı cümledir.
Cümlede 'bitirdi' ve 'kontrol etmedi' yüklemleri birbirine 'ama' bağlacı yardımıyla bağlandığından yapısı bakımından bağlı cümledir.
Üç cümlenin de (geldi, astı, geçti) gerçekleştireni 'Babam' kelimesidir. Özne ögesi ortak kullanıldığı için bağımlı sıralı cümledir.
Bu cümlenin yüklemi 'koştular' sözcüğüdür. 'Koşmak' eylemi fiil kökenli olduğu ve çekimlendiği için bu cümle fiil cümlesidir.
Cümlenin yüklemi 'uzaklaştı' fiilidir. Yüklem cümlenin sonunda yer almadığı (ikinci sırada yer aldığı) için devrik cümledir.
Ayrıca 'oyuncakları' belirtili nesnesi de ortaktır (neyi topladı? oyuncakları, neyi yerleştirdi?
Bu cümlenin yüklemi 'geçti' fiilidir. Yüklem cümlenin sonunda değil başında yer aldığı için cümlenin yapısı devrik cümledir.
Bu cümlede 'yarın erken kalkın' aktarma cümlesi, temel cümlenin (dedi) bir ögesi olarak yer aldığı için iç içe birleşik cümledir.
B'de nesne, C'de nesne, D'de zarf tümleci, E'de zarf tümleci görevindedir.
Yüklemi çekimli fiil olan cümle fiil cümlesi, yüklemi isim ya da isim soylu söz olan cümle isim (ad) cümlesidir. Örnek: Çocuk uyudu / Hava soğuktu.
Yüklem sonda ise kurallı (düz) cümle, yüklem başta ya da ortada ise devrik cümledir. Örnek: Geldi bugün misafirler devrik cümledir.
Cümleler olumlu, olumsuz, soru ve ünlem anlamı taşıyabilir. Biçimce olumsuz bir cümle anlamca olumlu olabilir; anlam esas alınır.
Tek yargı, yani tek çekimli fiil ya da tek ek-fiilli yüklem içeren cümle basit cümledir. İçinde yan cümlecik bulunmaz.
İçinde bir temel cümle ile en az bir yan cümlecik bulunduran cümledir. Yan cümlecik fiilimsi ya da çekimli yüklemle kurulabilir.
Yan cümleciği fiilimsiyle kurulan birleşik cümledir. Örnek: Koşarak gelen çocuk düştü; koşarak gelen bölümü yan cümleciktir.
Yan cümleciği -se, -sa şart ekiyle kurulan birleşik cümledir. Örnek: Çalışırsan kazanırsın; çalışırsan yan cümleciktir.
Bağlaç olan ki ile bağlanan yargılardan oluşan birleşik cümledir. Örnek: Biliyorum ki başaracaksın; ki iki yargıyı bağlar.
Birden çok bağımsız cümlenin virgül ya da noktalı virgülle art arda sıralanmasıdır. Ögeleri ortaksa bağımlı sıralı cümle olur.
Bağımsız cümlelerin ve, ama, fakat gibi bağlaçlarla birbirine bağlanmasıyla oluşan cümledir. Örnek: Yağmur yağdı ve hava soğudu.